Thứ 6, 24/11/2017 - 05:02 | Vàng = 33.820 VND

Trường ca “Trường Sơn”- Một cách nhìn nhận mới về chiến tranh

22-01-2013 | 15:38
Ðường Trường Sơn phải trở thành đề tài thiêng liêng và bất tận đối với văn học nghệ thuật. Từ những ngày máu lửa trong chiến tranh với bao tấm gương hy sinh anh dũng, bao nhiêu chiến công thần kỳ, bao nhiêu anh hùng dũng sĩ với bao nhiêu câu chuyện kể mãi không bao giờ hết, cho đến hôm nay con đường Hồ Chí Minh được xây dựng rộng lớn, thênh thang thảm nhựa phẳng phiu vắt qua đại ngàn Trường Sơn hùng vĩ, tất cả lẽ nào không thể tạo ra cảm hứng sáng tạo của văn nghệ sĩ? Sáng tác về đường Trường Sơn chính là thể hiện sự tri ân và tinh thần trách nhiệm với những người đã khuất. (Đỗ Hoài)

Từ xúc cảm với Trường Sơn và những chiến tích hùng thiêng của nó, nhà thơ Nguyễn Anh Nông đã cho ra mắt tập trường ca đầu tiên của mình với tên gọi Trường Sơn.

Trong trường ca, ta thấy ở đây hai mươi đoản khúc và một vĩ thanh. Với những bè cao, bè trầm, với những nhân vật đại diện cho nhiều thế hệ, với những chứng tích lịch sử như cây cầu tạm, căn hầm dã chiến, với cả những cánh bướm tượng trưng cho những liệt sĩ- trinh nữ…tất cả góp phần tạo nên sự hoành tráng, bề bộn, quyết liệt… của hiện thực Trường Sơn.

Cái khốc liệt của chiến tranh cùng với niềm quyết tâm của người Trường Sơn đã được tác giả tô đậm bằng những hình tượng khá sinh động, đủ sức khơi gợi cảm xúc cho người đọc, lôi cuốn người đọc hòa vào bản trường ca của Nguyễn Anh Nông.

Và khi đọc trường ca “Trường sơn” của Nguyễn Anh Nông, mỗi độc giả, nhà văn lại có những suy nghĩ, cảm nhận riêng:

 

Nhà văn Nguyễn Bao: Với Trường ca này, Nguyễn Anh Nông đã góp một khúc ca có âm điệu, phong cách riêng của mình vào bản đại hợp xướng Trường Sơn hùng tráng.

Nhà văn Chu Văn Sơn: Đọc “Trường Sơn”, thấy vốn sống (tức vốn xúc cảm và chất liệu) của anh rất dồi dào, không dồi dào thế chắc không viết nổi tới hơn ba mươi trang. Tôi mừng và thầm cảm phục vốn trải nghiệm mà anh đã có được, mà chắc là cũng phải trả giá nhiều cho mỗi trải nghiệm đó. Cách cảm của anh qua các thi ảnh, các thi khúc cũng có nhiều nét đã thoát được lối viết của các trường ca giai đoạn trước. Nhưng, giá như thoát được nhiều hơn nữa, thì sẽ còn có ấn tượng đậm hơn.

Nhà văn Nguyễn Đức Thiện: Cái mà Nguyễn Anh Nông bám vào để thế hiện được trường ca Trường Sơn, chính là Con Người. Đấy là hướng đi khiến trường ca của Nguyễn Anh Nông có sự khác biệt với những trường ca mà chúng ta đã thấy. Mỗi chương trong Trường Sơn là một lớp người hoặc một người. Những người ấy tách biệt ra, riêng biệt thành từng mảng nhưng cuối cùng họ lại kết dính lại với nhau để thành Trường Sơn. Giống như tầng tầng lớp lớp đá, tầng tầng lớp cây, rồi vạn ngàn muông thú mới làm nên một dãy Trường Sơn trùng trùng, điệp điệp vậy. Nhờ đa dạng phong phú Người mà trường ca Trường Sơn của Nguyễn Anh Nông lúc nào cũng sôi động. Trường Sơn ấy có: Vạm vỡ ngục trần Đam San, dịu dàng ánh mắt Hơ NhíCó người con gái đêm đêm mơ bóng trằng rằm bên chàng trai vạm vỡ. Những con người ấy hiện ra như trong chuyện tình cổ tích. Không thiếu những con người đáng kính trọng của Trường Sơn, đó là những già làng như ta- da đồng hun, tóc cước, râu bạc- kể Khan như lên đồng - ong bay bướm lượn, để mãi sau này, bây giờ và mai sau nữa biết đến Đam San, Xing Nhã, Hơ Nhí, BNhí, nữ thần mặt trời… vừa là thần linh vừa là con người bằng xương, bằng thịt của Trường Sơn. Những thần linh của Trường Sơn hiện ra trong trường ca của Nguyễn Anh Nông cũng gần gũi như đang sống với chúng ta hằng ngày. Nguyễn Anh Nông không phải bắt đầu từ đó, nhưng từ thần bí của rừng mà cho người đọc hình dung được một Trường Sơn lung linh, huyền diệu.

Nhà văn Hoài Dương: §©y lµ mét tr­êng ca gîi nghÜ tuy nã vÉn cßn vông vÒ ë c¸ch dïng ch÷, ®Æt c©u th«ng th­êng. Cã c¸i gîi nghÜ cña nã lµ nhê ®Ò tµi, nhí c¸i t×nh cña ng­êi viÕt vµ nhÊt lµ nhê c¸ch biÕt t¹o ra mét hîp ©m cña lêi väng vµo ng­êi ®äc.

Nhà văn Đoàn Minh Tâm: Nguyễn Anh Nông một mặt kế thừa những giá trị cốt lõi mà các thế hệ đi trước đã khai thác như tình đồng đội thiêng liêng, khát vọng hòa bình, nỗi đau chiến tranh… một mặt anh chú ý dụng công tạo cho mình một hướng tiếp cận đề tài riêng. Hướng tiếp cận riêng ấy nằm ở khía cạnh thời gian. Khi sử dụng thời gian trong trường ca viết về chiến tranh nói chung và viết về Trường Sơn nói riêng, đa phần các tác giả đều sử dụng thủ pháp đồng hiện xen kẽ quá khứ với hiện tại, từ hiện tại nghĩ tới tương lai.

Nhà văn Phạm Thuận Thành: Một điều đáng ngạc nhiên hơn, dù là lính nhưng Nguyễn Anh Nông không được trải qua thực tế chiến tranh để được hành quân trên đường Trường Sơn. Vậy mà cảm xúc của thơ lại chân thật và cảm động thế. Đó chính là công việc của nhà thơ mới làm được. Tôi càng tin hơn cả tác giả lẫn thi phẩm này.

Nhà văn Phạm Thanh Khương: Trường ca Trường Sơn của anh đã có được những điều mà bạn đọc trông chờ. Có bi, có hùng, có vui, có buồn. Những điều mà những người viết trước phải tránh thì ở anh đã có những cái nhìn, cái cảm, sự suy tưởng. Khi đọc trường ca Trường Sơn người đọc nhận được về mình đầy đủ những gì đã xảy ra, đã ghi dấu ấn, đã để lại trong chiến tranh dẫu đó là nỗi đau, sự hy sinh, mất mát.

Trường ca của anh cũng đã có sự chuyển trong cấu tứ, ngôn ngữ, cách nói, cách cảm, cách nhìn nhận mới về chiến tranh. Mỗi chương, mỗi khúc đã có sự “tỉnh táo” của người viết khi đề cập đến vấn đề chiến tranh. Và có lẽ vì thế, người đọc có cái nhìn tương đối đầy đủ, tương đối toàn diện về chiến tranh

TÁC GIẢ: NGHUYỄN ANH NÔNG

image

 BÚT DANH:
  * Kim Diệu Hương
  * Thanh Bình Thi...

 Quê quán: Chín Cảnh, Quảng Yên,  Quảng   Xương, Thanh Hoá
  - Hội viên Hội Nhà văn Việt Nam

         Hội Nhà báo VN

  - Hội Văn học Nghệ thuật C.D.T.T.S.VN
  - Hội Nghệ sĩ Điện ảnh VN
  - Chi hội Nhà văn Quân đội

 CÁC TẬP SÁCH ĐÃ XUẤT BẢN

  1- Bàn tay lá cỏ (tập 1) - NXB Văn học 1993
  2- Bàn tay lá cỏ (Tập 2) - NXB Văn học 1995
  3- Kỵ sĩ ngựa gỗ (thơ viết cho thiếu nhi) 1998
  4- Mây bay - 2000
  5- Những tháng năm ở rừng - NXB QĐND     2005
  6- Trường ca: Gửi Bin Ghết (BILL    GATES)&        trời     xanh   


Hiền Anh